Mar 082014
 
Η πρόσφατη απαγωγή μίας οικογένειας Γάλλων με μικρά παιδιά από τζιχαντιστές τρομοκράτες έφερε στην επικαιρότητα το ερώτημα έπραξε ή όχι ορθά που επενέβη η Γαλλία στο Μαλί;
Από τα χρόνια του ’80 έως σήμερα οι δημοκρατικές αξίες δοκιμάζονται σκληρά από την άνοδο της ισλαμοτρομοκρατίας. Η σύγκρουση των δημοκρατών με τους ισλαμοτρομοκράτες δεν είναι ένα παιχνίδι εντυπώσεων και πολιτικών σκοπιμοτήτων. Είναι σύγκρουση πολιτισμών. Στο δυτικό πολιτισμό η έννοια της «θυσίας» είτε μέσα από αυτήν της Ιφιγένειας είτε μέσω του Χριστού σηματοδοτεί την προσφορά του εαυτού μας ως ηθική πράξη που θα μας σώσει από τα λάθη και τις αμαρτίες μας. Μέσα από τη «θυσία» γυρεύουμε να θεραπεύσουμε το λαθεμένο, αμαρτωλό εαυτό μας, ακτινογραφώντας τον, αναλύοντάς τον, με απώτερο σκοπό την αυτογνωσιακή περατότητά του.

Είναι ακριβώς το αντίθετο με αυτό που συμβαίνει με τους ισλαμοτρομοκράτες. Το να επιτίθενται σε μικρά παιδιά και σε «άπιστους» (θεωρώντας τους ίδιους ως μόνους πιστούς) σηματοδοτεί ότι οι ίδιοι είναι αλάθητοι, μη αμαρτωλοί κι ο «εχθρός» δεν είναι μέσα τους αλλά έξω από αυτούς.

Ο εχθρός τους είναι το Αλλο, το διαφορετικό. Τι αρρωστημένη έπαρση αυτο-θαυμασμού και ναρκισσισμού! Η λογική αυτή βέβαια χαρακτήρισε και τον 20ό αιώνα ως σωτηριακή αλήθεια, επιτρέποντας έτσι, μοιραία, ολοκαυτώματα, γκουλάγκ, εξορίες, φυλακίσεις, εκτελέσεις κ.λπ. Χρειάστηκε να περάσουν πολλά, δύσκολα χρόνια, για να ξαναβρεί η Δημοκρατία τη θεσμική της λειτουργία (έστω κι αν αυτή χρειάζεται συνεχή βελτίωση). Κι αυτό το δημοκρατικό πνεύμα απειλούν με τη μισο-θεολογική, μισο-εμποροναρκωτική, αλλά ολότελα εγκληματική στάση τους οι ισλαμοτρομοκράτες.

Εκτός από τη στήριξη της δημοκρατικής αντίληψης, η επέμβαση της Γαλλίας είχε κι άλλα στοιχεία: πρόλαβε να σώσει την πρωτεύουσα της χώρας Μπαμάκο λίγο πριν φτάσουν οι τρομοκράτες να την καταλάβουν. Γιατί ζητήθηκε βοήθεια από τον πρωθυπουργό του Μαλί κι υπήρχε και το πράσινο φως του ΟΗΕ.

Δεν πρόκειται συνεπώς για επέμβαση στα εσωτερικά μίας χώρας, αλλά για προστασία δημοκρατικών θεσμών. Μέχρι κι οι παραδοσιακά αντίθετοι σε τέτοιες δράσεις, το εθνικό μέτωπο της Λεπέν και το Κ.Κ. Γαλλίας, συμφώνησαν με τη στρατιωτική δράση.

Αυτή η ομοφωνία φανερώνει ότι η γαλλική «επέμβαση» στο Μαλί ήταν αναγκαία, επιβεβλημένη. Ηταν στην υπηρεσία των δημοκρατικών αξιών, του διαλόγου με το διαφορετικό, την ελευθερία. Ισως μάλιστα να άργησε και να γίνει.

Mar 082014
 

Ο μεγάλος χαμένος της σημερινής κρίσης στον ευρωπαϊκό Νότο είναι οι νέοι μέχρι τα είκοσι πέντε. Πριν ακόμη βγουν στη ζωή θεωρούνται ως «χαμένη νεότητα». Σύμφωνα με τη στατιστική της Eurostat, ένας στους τέσσερις είναι δίχως εργασία κι η ανεργία στις χώρες του Νότου σ’ αυτές τις ηλικίες από 36% που ήταν πήγε στο 57%. Μόλις πήγε να σταθεί στα πόδια της η οικονομία μετά τα προβλήματα του 2008, ήρθε η κρίση, ειδικά το 2012, για να τσακίσει τις ελπίδες και να ‘μαστε σήμερα μπροστά στο εντυπωσιακό φαινόμενο των 3,2 εκατομμυρίων αιτημάτων εργασίας για νέους ως 25.

Ολα μοιάζουν με τη μεγάλη κατάθλιψη των χρόνων του ’30. Πώς θα βγούμε από μια τέτοια κατάσταση; Γιατί αν οι ενέσεις θετικής ενέργειας μπορούν να βοηθήσουν κάπως την ψυχολογία, η λογική των αριθμών δεν βοηθά. Το 2013 παραμένει σκοτεινό, στατικό. Ισως ή μάλλον το 2014 να ‘ναι η χρονιά που θα ξεκινήσει επιτέλους η ανάπτυξη, όπως λέει η Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ο ωφελημένος της κρίσης βέβαια είναι η Γερμανία η οποία με ανεργία 5,3% το 2012, πάλι σύμφωνα με τη Eurostat, αντιστέκεται, όπως αντιστέκονται κι οι χώρες του Βορρά. Αυτή η «αντοχή» λειτουργεί σαν μαγνήτης προς του νέους του Νότου, οι οποίοι, αψηφώντας διαφορά κουλτούρας, ταμπεραμέντου ή κλίματος, δεν χάνουν την παραμικρή ευκαιρία να ζητήσουν εργασία στις βόρειες χώρες. Δεν δίστασε μάλιστα η υπουργός Εργασίας της Γερμανίας, Ursula Von der Leyen, να ονομάσει την αιμορραγία των νέων του Νότου «τύχη» για τη χώρα της, συμπληρώνοντας ότι αυτή η μετανάστευση θα βοηθήσει τη χώρα της «να ξανανιώσει, να γίνει πιο δημιουργική και διεθνής». Αυτή η «θρασύτατη» θέση είναι στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης, που θέλει ιδεολογικά και πρακτικά την ανάμιξη εθνών και λαών, έτσι ώστε να μεγαλώσει η αγορά εργασίας.

Για εμάς τους Ελληνες όμως η μετανάστευση και η τεχνητή εξορία, που προκαλούν οι εκάστοτε κρίσεις, έχει αποδειχτεί πως συνοδεύονται από την πολιτιστική μας ιδιαιτερότητα: αυτή του συνδρόμου του Οδυσσέα. Οπως ο Οδυσσέας ταξίδεψε, έπαθε, έμαθε ονειρευόμενος την επιστροφή του (δηλαδή να ξαναβρεί τη θέση του στην αρμονία του Κόσμου), έτσι κι οι δικοί μας νέοι, όσοι θα υποχρεωθούν να «εξοριστούν» από την κρίση, ν’ ακούσουν το ξύπνημα του οδυσσεϊκού τους ενστίκτου. Να αποκτήσουν τις ειδικές γνώσεις εκεί που θα πάνε, να αποκτήσουν τεχνικά και θεωρητικά εφόδια, να γνωρίσουν μέσω της «εξορίας» τα όρια του εαυτού τους, να ξαναδιαβάσουν μέσω της απόστασης τη χώρα τους και μόλις η επιστροφή της ανάπτυξης το επιτρέψει, να επιστρέψουν για να βοηθήσουν την πατρίδα μας.