Jul 282014
 

Συνέντευξη του Δημ. Δαββέτα, στη δημοσιογράφο Ελλη Τριανταφύλλου και στην εφημερίδα Παρασκήνιο το Σάββατο 26/7/2014.

Την πρόθεσή του, μετά τον ευρωστίβο, να διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών στις εθνικές εκλογές γνωστοποιεί ο καθηγητής και σύμβουλος του πρωθυπουργού, Αντ. Σαμαρά, για θέματα Πολιτισμού, Δημ. Δαββέτας, ο οποίος επί του παρόντος ζει και εργάζεται μεταξύ Αθήνας και Παρισιού. Με μία γλώσσα λιγότερο πολιτική και περισσότερο καθημερινή, ο κ. Δαββέτας δεν κρύβει την πικρία του για «τα στημένα», όπως αφήνει να εννοηθεί, στη μάχη της ανάδειξης των νέων ευρωβουλευτών, ενώ αναδεικνύει τον πολιτισμό ως το δικό του πολιτικό πεδίο δράσης, λόγω και της μέχρι σήμερα διαδρομής του.

-Πώς ήταν το βάπτισμα του πυρός στον πολιτικό στίβο με την κάθοδό σας στις ευρωεκλογές;

Είχε δύο πλευρές. Και την καλή και την κακή. Η καλή ήταν ότι για πρώτη φορά κατάλαβα τι σημαίνει πολιτική, με την έννοια της χαράς να επικοινωνείς με τον κόσμο. Η αρνητική ήταν ότι πίσω από αυτό το όμορφο, σε επίπεδο ανθρωπιάς, πεδίο βρίσκεται τεράστια βρομιά στα παιχνίδια που παίζονται και στον δικό σου τον χώρο και στον άλλο. Αν προσπαθείς να κάνεις πολιτική μόνο με τις ιδέες και όχι με γνώμονα την πραγματικότητα, κινδυνεύεις να χάσεις την επικοινωνία με τον κόσμο. Και είδα και κάτι άλλο. Ότι πολλές υποψηφιότητες ήταν… δουλεμένες εξαρχής. Ηταν προδιαγεγραμμένα σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα και αυτό το διαπίστωσα σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Υπήρχαν οργανωμένες «συμπάθειες». Την πατάς άμα δεν έχεις εμπειρία στην πολιτική. Τώρα που έμαθα, προσπαθώ να λειτουργώ διαφορετικά. Θα δώσω τη μάχη για τις ιδέες μου, αλλά με ρεαλισμό.

-Διακρίνω ένα παράπονο στην απάντησή σας…

Σίγουρα μία δυσάρεστη έκπληξη. Όμως, είμαι μαχητής και το συναίσθημα το μετατρέπω πάντα σε στρατηγική. Σε πρώτο βαθμό υπάρχει ένα παράπονο, το οποίο μετά γίνεται μάθημα και το μάθημα οδηγεί σε πράξεις. Ξέρω ότι πολύς κόσμος επένδυσε πάνω μου και επένδυσα και εγώ σε αυτούς… Θεώρησαν ότι έπρεπε να τύχω καλύτερης τύχης…

-Περιγράφετε μία εικόνα για τις σχέσεις πολιτικών-πολιτών που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το δημόσιο αίσθημα περί πλήρους απαξίωσης των πρώτων.

Ισχύει. Με μία διαφορά. Τολμώ να το πω, και ας μην παρεξηγηθώ, ότι τα 2/3, ίσως και περισσότερους, ο κόσμος δεν τους εμπιστεύεται. Τους θεωρεί όχι βουλευτές, αλλά… βουλευτές. Η αποδοχή του κόσμου σε συγκεκριμένα πρόσωπα επιβεβαιώνει ότι όποιος αρθρώνει έναν αξιόπιστο λόγο, με σύγχρονα αιτήματα, πέρα από τη σκληρή απόμακρη γλώσσα, οι πόρτες και τα αφτιά των ανθρώπων είναι ανοικτά. Όταν την πολιτική την απομονώνουμε από τον πολιτισμό, τότε τι κάνουμε; Κάνουμε κακό στον πολίτη, διότι το να μπορεί ο πολιτικός να μιλάει ευθέως είναι δείγμα πολιτισμού… Έχουμε δύο ειδών πολιτικές. Η πολιτική από συμφέρον και η πολιτική από πάθος. Εγώ ανήκω στη δεύτερη κατηγορία… Θα σας το αποδείξω αμέσως. Παίρνω ως σύμβουλος 1.130 ευρώ τον μήνα, 2.600 από τα ιδρύματα στα οποία διδάσκω στη Γαλλία. Μόνον για τις πτήΣυνέντευξη του Δημ. Δαββέτα, στη δημοσιογράφο Ελλη Τριανταφύλλου και στην εφημερίδα Παρασκήνιο το Σάββατο 26/7/2014. 

Την πρόθεσή του, μετά τον ευρωστίβο, να διεκδικήσει την ψήφο των πολιτών στις εθνικές εκλογές γνωστοποιεί ο καθηγητής και σύμβουλος του πρωθυπουργού, Αντ. Σαμαρά, για θέματα Πολιτισμού, Δημ. Δαββέτας, ο οποίος επί του παρόντος ζει και εργάζεται μεταξύ Αθήνας και Παρισιού. Με μία γλώσσα λιγότερο πολιτική και περισσότερο καθημερινή, ο κ. Δαββέτας δεν κρύβει την πικρία του για «τα στημένα», όπως αφήνει να εννοηθεί, στη μάχη της ανάδειξης των νέων ευρωβουλευτών, ενώ αναδεικνύει τον πολιτισμό ως το δικό του πολιτικό πεδίο δράσης, λόγω και της μέχρι σήμερα διαδρομής του.

-Πώς ήταν το βάπτισμα του πυρός στον πολιτικό στίβο με την κάθοδό σας στις ευρωεκλογές;

Είχε δύο πλευρές. Και την καλή και την κακή. Η καλή ήταν ότι για πρώτη φορά κατάλαβα τι σημαίνει πολιτική, με την έννοια της χαράς να επικοινωνείς με τον κόσμο. Η αρνητική ήταν ότι πίσω από αυτό το όμορφο, σε επίπεδο ανθρωπιάς, πεδίο βρίσκεται τεράστια βρομιά στα παιχνίδια που παίζονται και στον δικό σου τον χώρο και στον άλλο. Αν προσπαθείς να κάνεις πολιτική μόνο με τις ιδέες και όχι με γνώμονα την πραγματικότητα, κινδυνεύεις να χάσεις την επικοινωνία με τον κόσμο. Και είδα και κάτι άλλο. Ότι πολλές υποψηφιότητες ήταν… δουλεμένες εξαρχής. Ηταν προδιαγεγραμμένα σε μεγάλο βαθμό τα αποτελέσματα και αυτό το διαπίστωσα σε όλους τους πολιτικούς χώρους. Υπήρχαν οργανωμένες «συμπάθειες». Την πατάς άμα δεν έχεις εμπειρία στην πολιτική. Τώρα που έμαθα, προσπαθώ να λειτουργώ διαφορετικά. Θα δώσω τη μάχη για τις ιδέες μου, αλλά με ρεαλισμό.

-Διακρίνω ένα παράπονο στην απάντησή σας…

Σίγουρα μία δυσάρεστη έκπληξη. Όμως, είμαι μαχητής και το συναίσθημα το μετατρέπω πάντα σε στρατηγική. Σε πρώτο βαθμό υπάρχει ένα παράπονο, το οποίο μετά γίνεται μάθημα και το μάθημα οδηγεί σε πράξεις. Ξέρω ότι πολύς κόσμος επένδυσε πάνω μου και επένδυσα και εγώ σε αυτούς… Θεώρησαν ότι έπρεπε να τύχω καλύτερης τύχης…

-Περιγράφετε μία εικόνα για τις σχέσεις πολιτικών-πολιτών που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το δημόσιο αίσθημα περί πλήρους απαξίωσης των πρώτων.

Ισχύει. Με μία διαφορά. Τολμώ να το πω, και ας μην παρεξηγηθώ, ότι τα 2/3, ίσως και περισσότερους, ο κόσμος δεν τους εμπιστεύεται. Τους θεωρεί όχι βουλευτές, αλλά… βουλευτές. Η αποδοχή του κόσμου σε συγκεκριμένα πρόσωπα επιβεβαιώνει ότι όποιος αρθρώνει έναν αξιόπιστο λόγο, με σύγχρονα αιτήματα, πέρα από τη σκληρή απόμακρη γλώσσα, οι πόρτες και τα αφτιά των ανθρώπων είναι ανοικτά. Όταν την πολιτική την απομονώνουμε από τον πολιτισμό, τότε τι κάνουμε; Κάνουμε κακό στον πολίτη, διότι το να μπορεί ο πολιτικός να μιλάει ευθέως είναι δείγμα πολιτισμού… Έχουμε δύο ειδών πολιτικές. Η πολιτική από συμφέρον και η πολιτική από πάθος. Εγώ ανήκω στη δεύτερη κατηγορία… Θα σας το αποδείξω αμέσως. Παίρνω ως σύμβουλος 1.130 ευρώ τον μήνα, 2.600 από τα ιδρύματα στα οποία διδάσκω στη Γαλλία. Μόνον για τις πτήσεις μου από και προς την Ελλάδα χρειάζομαι 1.400 με 1.600 ευρώ τον μήνα. Άρα, δεν έχω όφελος παρά μόνον πάθος.

-Σκέπτεστε να κατέλθετε ως υποψήφιος στις εθνικές εκλογές;

Είμαι πανέτοιμος να μπω στην πολιτική. Σε όλους απαντώ με ειλικρίνεια. Η εμπειρία μου των ευρωεκλογών είναι θετική, επειδή οι δυσκολίες που συνάντησα δεν με λυγίζουν, αλλά με βοηθούν στο να διορθώσω τη βολή μου. Πρέπει να στοχεύσω σωστά. Λιγότερα λάθη, μεγαλύτερη ουσία και μία στρατηγική, η οποία δεν θα είναι ανήθικη ή έκνομη.

-Σε ποιον στόχο θα στοχεύσετε;

Θέλω να βγω βουλευτής.

-Και σας ρωτώ με ποιο κόμμα. Διότι κάπου διάβασα ότι, αν και σύμβουλος του πρωθυπουργού, σκέπτεστε να πολιτευτείτε με το Ποτάμι.

Δεν ισχύει αυτό, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή που μιλάμε. Είμαι ιδεολογικά φιλελεύθερος. Ανήκω στον λεγόμενο κεντροδεξιό χώρο. Το βιβλίο που έχω γράψει είναι ένα ιδεολογικό εγχειρίδιο που χρησιμοποιούν όσοι αποδέχονται φιλελευθερισμό, και οι οποίοι αυτήν τη στιγμή εκφράζονται από τη ΝΔ. Δεν πιστεύω στην πάλη των τάξεων. Πιστεύω ότι είναι ένα ιδεολόγημα. Κατά συνέπεια, δεν θα μπορούσα να συνεργαστώ με κόμματα που έχουν τέτοια ιδεολογία. Μα, θα πείτε, δεν υπάρχουν ισχυροί και φτωχοί; Ασφαλώς. Η λύση, όμως, δεν βρίσκεται στο να πάρουμε τα λεφτά από τους πλούσιους, αλλά στο να κάνουμε τους φτωχούς λιγότερο φτωχούς…

-Πώς θα γίνει αυτό, κύριε Δαββέτα, στην Ελλάδα της κρίσης, όπου οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι, η μεσαία τάξη κυριολεκτικά εξαφανίστηκε και η ψαλίδα μεταξύ πλουσίων και φτωχών διαρκώς μεγαλώνει;

Εάν η κοινωνία, έτσι όπως είναι διαλυμένη, θρηνεί για τη διάλυση παραδοσιακών μορφών, τότε είναι έτοιμη να χαμογελάσει για τη γέννηση νέων μορφών. Κάθε φορά που υπήρχε μεγάλη κρίση στην ιστορία του κόσμου, την ακολουθούσε μία αναπτυξιακή πορεία. Ο κόσμος που βίωσε την κρίση είναι έτοιμος να ανανεωθεί ως προς κάποιες αντιλήψεις και ιδέες. Να δεχθεί τις προσπάθειες των επενδυτών ή νέων προγραμμάτων. Εάν σε μία χώρα όπως είναι η Ελλάδα δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ποιες είναι οι αιτίες της κρίσης και μονίμως σκεφτόμαστε ότι η κρίση είναι έξω από εμάς και για όλα φταίει το κεφάλαιο, η οικονομική ελίτ που δεν στάθηκε αντάξια των περιστάσεων, δεν προχωράμε. Πρέπει όλοι μας να απαντήσουμε στο τι έφταιξε.

-Και μετά τι; Τα συστήματα εξουσίας, αλλά και οι δομές της είναι συγκεκριμένα, οι πολιτικές που επιβάλλονται επίσης και ο κόσμος έχει ξεπεράσει τα όρια των αντοχών του…

Όταν έχεις πείσμα, ιδέες, το ίδιο το σύστημα που μπλοκάρει τα πάντα θα σε χρειαστεί.

-Εσείς προσωπικά τι νέο θεωρείτε ότι κομίζετε στην πολιτική;

Έχω τη δύναμη λόγω γνώσεων και πάθους. Άρα, με αυτά τα χαρακτηριστικά μπορώ να υλοποιήσω μία σειρά από πολιτιστικά σχέδια που θα βοηθήσουν την περιοχή, αλλά και την προσπάθεια της χώρας για εξωστρέφεια. Όλοι λέμε ότι πρέπει να δουλέψουμε για τον πολιτισμό, αλλά ακόμη έχουν πάρα πολλά να γίνουν. Για παράδειγμα, θα έλεγα στον φίλο μου υπουργό Πολιτισμού να μη μείνει μόνο στις υποδομές του πολιτισμού, αλλά να δώσει τη δυνατότητα στους καλλιτέχνες να έχουν σύγχρονες δράσεις. Το πραγματικό κεφάλαιο του πολιτισμού είναι ο καλλιτέχνης. Ας τον αξιοποιήσουμε δημιουργικά.σεις μου από και προς την Ελλάδα χρειάζομαι 1.400 με 1.600 ευρώ τον μήνα. Άρα, δεν έχω όφελος παρά μόνον πάθος.

-Σκέπτεστε να κατέλθετε ως υποψήφιος στις εθνικές εκλογές;

Είμαι πανέτοιμος να μπω στην πολιτική. Σε όλους απαντώ με ειλικρίνεια. Η εμπειρία μου των ευρωεκλογών είναι θετική, επειδή οι δυσκολίες που συνάντησα δεν με λυγίζουν, αλλά με βοηθούν στο να διορθώσω τη βολή μου. Πρέπει να στοχεύσω σωστά. Λιγότερα λάθη, μεγαλύτερη ουσία και μία στρατηγική, η οποία δεν θα είναι ανήθικη ή έκνομη.

-Σε ποιον στόχο θα στοχεύσετε;

Θέλω να βγω βουλευτής.

-Και σας ρωτώ με ποιο κόμμα. Διότι κάπου διάβασα ότι, αν και σύμβουλος του πρωθυπουργού, σκέπτεστε να πολιτευτείτε με το Ποτάμι.

Δεν ισχύει αυτό, τουλάχιστον αυτήν τη στιγμή που μιλάμε. Είμαι ιδεολογικά φιλελεύθερος. Ανήκω στον λεγόμενο κεντροδεξιό χώρο. Το βιβλίο που έχω γράψει είναι ένα ιδεολογικό εγχειρίδιο που χρησιμοποιούν όσοι αποδέχονται φιλελευθερισμό, και οι οποίοι αυτήν τη στιγμή εκφράζονται από τη ΝΔ. Δεν πιστεύω στην πάλη των τάξεων. Πιστεύω ότι είναι ένα ιδεολόγημα. Κατά συνέπεια, δεν θα μπορούσα να συνεργαστώ με κόμματα που έχουν τέτοια ιδεολογία. Μα, θα πείτε, δεν υπάρχουν ισχυροί και φτωχοί; Ασφαλώς. Η λύση, όμως, δεν βρίσκεται στο να πάρουμε τα λεφτά από τους πλούσιους, αλλά στο να κάνουμε τους φτωχούς λιγότερο φτωχούς…

-Πώς θα γίνει αυτό, κύριε Δαββέτα, στην Ελλάδα της κρίσης, όπου οι φτωχοί έγιναν φτωχότεροι, η μεσαία τάξη κυριολεκτικά εξαφανίστηκε και η ψαλίδα μεταξύ πλουσίων και φτωχών διαρκώς μεγαλώνει;

Εάν η κοινωνία, έτσι όπως είναι διαλυμένη, θρηνεί για τη διάλυση παραδοσιακών μορφών, τότε είναι έτοιμη να χαμογελάσει για τη γέννηση νέων μορφών. Κάθε φορά που υπήρχε μεγάλη κρίση στην ιστορία του κόσμου, την ακολουθούσε μία αναπτυξιακή πορεία. Ο κόσμος που βίωσε την κρίση είναι έτοιμος να ανανεωθεί ως προς κ
άποιες αντιλήψεις και ιδέες. Να δεχθεί τις προσπάθειες των επενδυτών ή νέων προγραμμάτων. Εάν σε μία χώρα όπως είναι η Ελλάδα δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ποιες είναι οι αιτίες της κρίσης και μονίμως σκεφτόμαστε ότι η κρίση είναι έξω από εμάς και για όλα φταίει το κεφάλαιο, η οικονομική ελίτ που δεν στάθηκε αντάξια των περιστάσεων, δεν προχωράμε. Πρέπει όλοι μας να απαντήσουμε στο τι έφταιξε.

-Και μετά τι; Τα συστήματα εξουσίας, αλλά και οι δομές της είναι συγκεκριμένα, οι πολιτικές που επιβάλλονται επίσης και ο κόσμος έχει ξεπεράσει τα όρια των αντοχών του…

Όταν έχεις πείσμα, ιδέες, το ίδιο το σύστημα που μπλοκάρει τα πάντα θα σε χρειαστεί.

-Εσείς προσωπικά τι νέο θεωρείτε ότι κομίζετε στην πολιτική;

Έχω τη δύναμη λόγω γνώσεων και πάθους. Άρα, με αυτά τα χαρακτηριστικά μπορώ να υλοποιήσω μία σειρά από πολιτιστικά σχέδια που θα βοηθήσουν την περιοχή, αλλά και την προσπάθεια της χώρας για εξωστρέφεια. Όλοι λέμε ότι πρέπει να δουλέψουμε για τον πολιτισμό, αλλά ακόμη έχουν πάρα πολλά να γίνουν. Για παράδειγμα, θα έλεγα στον φίλο μου υπουργό Πολιτισμού να μη μείνει μόνο στις υποδομές του πολιτισμού, αλλά να δώσει τη δυνατότητα στους καλλιτέχνες να έχουν σύγχρονες δράσεις. Το πραγματικό κεφάλαιο του πολιτισμού είναι ο καλλιτέχνης. Ας τον αξιοποιήσουμε δημιουργικά.

Jul 242014
 

Καπιταλισμός και «Αριστερή» Τέχνη

Η έννοια της καινοτομίας όπως την στοχαστήκαν ήδη από τον διαφωτισμό, οι Ρουσώ ή Φέργκιουσον, σχετίζεται με την ανθρωπινή ιδιοφυΐα και την δημιουργική της τάση για τελειοποίηση. Έχει σχέση με την ελεύθερη έκφραση και κυκλοφορία των πολιτών αλλά και το δικαίωμα τους για κριτική σε όλα. Όπως λέει ο Σούμπετερ, στην θεωρία του περί «δημιουργικής καταστροφής», η φύση της καινοτομίας αποδομεί παραδόσεις, στηρίζεται στην διαρκή πρόοδο και στοχεύει στον εξορθολογισμό της ωφέλειας, δηλαδή στην καλύτερη οργάνωση και έρευνα της παράγωγης.

Αυτή η φιλοσοφία της γόνιμης άρνησης, που στηρίζεται στους πυλώνες της ανάπτυξης και της κατανάλωσης, ενσαρκώθηκε άριστα από τον καπιταλισμό και την φιλελεύθερη δημοκρατία, η οποία είναι η μόνη των πολιτικών συστημάτων που επιτρέπει ακόμη και στους πιο ακραίους επαναστάτες ή αντιδραστικούς να δρουν στα σπλάχνα της. Ο Μαρξ προείδε το τέλος του καπιταλισμού και απέτυχε, βλέποντας αντίθετα  να γκρεμίζονται τα κομμουνιστικά μοντέλα. Το μυστικό είναι ότι ο καπιταλισμός μέσω της ωφέλιμης καινοτομίας ανανεώνεται διαρκώς. Ξέρει να χρησιμοποιεί και να ενσαρκώνει κάθε αντίθετη φωνή.

Πάρτε, για παράδειγμα, την σύγχρονη εικαστική τέχνη. Αυτή από την γέννηση και στις αρχές του εικοστού αιώνα ως νεωτερική (μοντέρνα) έχει δυο όψεις: από την μια είναι απο-δομητική, ανατρεπτική σε σχέση με το παρελθόν, επαναστατική, σε μόνιμη ρήξη με τις παραδόσεις. Από την άλλη θέλει να είναι καινοτόμα, ανανεωτική, ευρηματική, δημιουργική, επικαλούμενη το μέλλον. Και ο εικαστικός καλλιτέχνης με την σειρά του, από την μία είναι ριζοσπαστικός, αντικομφορμιστής και από την άλλη γοητεύει και επωφελείται των βιομηχάνων, των τραπεζιτών ή των χρηματοπιστωτικών κερδοσκόπων, οι όποιοι ξοδεύουν απίθανα ποσά για την αγορά σύγχρονων έργων τέχνης.

Ο καπιταλιστής αστός αναγνωρίζει στον εαυτό του την στάση της σύγχρονης τέχνης, με την ανατρεπτική «αριστερή» βιτρίνα. Η σημερινή παγκόσμια εικαστική αγορά δικαιώνει τον ισχυρό επιχειρηματία γιατί επιβεβαιώνει την θεωρία του: καινοτομία, μόνιμη κινητικότητα, παγκόσμιος καπιταλισμός. Ο σύγχρονος εικαστικός μιλά και ονειρεύεται την αναρχία του και ταυτόχρονα ονειρεύεται να είναι δισεκατομμυριούχος, όπως και συμβαίνει με τόσους σημερινούς «αριστερούς» καλλιτέχνες. Ο έξυπνος καπιταλισμός το ξέρει αυτό και το χρησιμοποιεί κατάλληλα.

Έτσι θα έλεγα ότι η σύγχρονη εικαστική τέχνη (και δε αμφισβητώ την υψηλή ποιότητα έργων των Μπάζελιτς, Κίφερ, Κραγκ, Τουόμλυ, Μπέηκον κλπ) γίνεται, ως  «υψηλή κουλτούρα», το πολιτιστικό δεκανίκη του καπιταλιστικού συστήματος. Αυτό αφήνει στους καλλιτέχνες την αριστερή φρασεολογία, τους αφήνει την άκρως επαναστατική ρητορική τους και την ίδια στιγμή, τους χρησιμοποιεί σαν την ενσάρκωση της δυναμικής της φιλοσοφίας του: αυτής της διαρκούς καινοτομίας, της γόνιμης ανατροπής, της δημιουργικής καταστροφής. Όσο ο καπιταλισμός ξέρει να χρησιμοποιεί καλά  τα ίδια του τα όπλα, τόσο θα κάνει τους «αντίπαλους» του βιτρίνα της δύναμης του. Για να μιλήσω έτσι τελείως ρεαλιστικά.

Δημοσθένης Δαββέτας

Jul 212014
 

H ΛΓ΄ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων Πρέβεζας-Άρτας  σας προσκαλεί σε μια Βραδιά Αστρονομίας τη Δευτέρα 28 Ιουλίου 2014, ώρα 20:00 στο χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Άρτας.

Η Αστρονομία και η Φιλοσοφία συνομιλούν με θέμα το σύμπαν. Τηλεσκόπια θα βρίσκονται στην διάθεση του κοινού για παρατήρηση του νυχτερινού ουρανού.

Η βραδιά ξεκινά με σύντομες εισηγήσεις στα θέματα:

“Ήχοι από το Διάστημα”

Φιόρη – Αναστασία Μεταλληνού, αστροφυσικός, ΙΑΑΔΕΤ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.

“Ο Κόσμος στην Αρχαία Ελληνική Σκέψη”

Δημοσθένης Δαββέτας, καθηγητής Φιλοσοφίας της Τέχνης, IESA, Παρίσι.

Ακολουθεί παρατήρηση με τηλεσκόπια στον προαύλιο χώρο του μουσείου υπό την καθοδήγηση του φυσικού Δημήτρη Τζούβα και ομάδας ερασιτεχνών αστρονόμων από την Άρτα. Η Σελήνη, ο Κρόνος και ο Άρης είναι κάποια από τα ουράνια αντικείμενα που θα μπορέσουμε να παρατηρήσουμε.

Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Jul 172014
 

Από τον Πλάτωνα ως τους συγχρόνους φιλοσόφους γνωρίζουμε ότι ο κόσμος και τα πράγματα υπάρχουν από την στιγμή που τους δίνουμε όνομα. Το να ονοματίζεις σημαίνει ότι δημιουργείς. Μέσω των ονομάτων ο λόγος βάζει τις δομές της γλώσσας, τόσο απαραίτητη για την ζωή και την ανθρωπινή επικοινωνία. Ειδικά στην πολιτική, οι λέξεις είναι θεμελιώδεις γιατί βάζουν τις βάσεις της ισχυροποιημένης λειτουργίας της σχέσης Πολίτη και Πατρίδας. Η σωστή χρήση τους, λοιπόν, είναι ουσιαστική για την Δημοκρατία. Αλλιώς μπορούν να παραπλανήσουν τους πολίτες και να τους αποπροσανατολίσουν.

Στην Γάλλια για παράδειγμα, η Λεπέν χρειάστηκε να αναιρέσει τα αντισημιτικά και ρατσιστικά σχόλια του πάτερα της από το πολίτικο της λεξιλόγιο ή να μιλήσει για «ελευθερία», «ανεξαρτησία», ή «κυριαρχία» της Γαλλίας, να τονίσει την ανάγκη να προτείνει «έξοδο» από την τυραννία των Βρυξελλών, για να ανεβάσει τα εκλογικά της ποσοστά. Κάτι ανάλογο γίνεται στην χώρα μας και με την αντιπολίτευση. Η μάχη των λέξεων πρωτοπορεί στην πολιτική αντιπαράθεση. Η Χρυσή Αυγή στηρίζεται σε όρους «μετανάστες», (ως υπευθύνους όλων των κακών), «εθνικισμός», «έξοδος από το Ευρώ» και «την διεφθαρμένη γραφειοκρατία των Βρυξελλών», «αντιμνημονιακή πολιτική», «εθνική κυριαρχία» κλπ. Ο ΣΥΡΙΖΑ και η εν γένει ευρύτερη αριστερά, στηρίζεται στην σκληρή κριτική απέναντι στον «νεοφιλελευθερισμό» των Βρυξελλών, την «Γερμανική κυριαρχία», τον «Μερκελισμό», την «ανεργία», τις «αυτοκτονίες», τις «ταξικές διαφορές», την «φτωχοποίηση του λαού», το «ξεπούλημα της χώρας».

Και οι δυο τάσεις της αντιπολίτευσης συναντιούνται σε λέξεις όπως, «έθνος», «πλούσιος», «φτωχοποίηση», «κυριαρχία», «ελευθερία», «υποταγή» κλπ. Συναντιούνται στο μύθο του κράτους-προστάτη και για λόγους προεκλογικού λαϊκισμού δεν βλέπουν ότι από τότε που ξεκίνησαν οι διακρατικές διεθνείς σχέσεις και οργανισμοί, ποτέ ένα έθνος-κρατος δεν έπαιρνε αποφάσεις ολομόναχο, δίχως διάλογο με τους άλλους εταίρους. Ποτέ, συνεπώς, δεν ήταν «κυρίαρχο» με την καθαρή εννοιολογική σημασία του όρου. Αντίθετα, όταν είσαι στις συναλλαγές, όλο και παίρνεις αποφάσεις «μαζί» με τους άλλους εταίρους. Αυτό είναι πια κανόνας της σύγχρονης ζωής.

Η οποιαδήποτε ιδέα ενός «έθνους» μόνου «εναντίον όλων» είναι άχρηστος μύθος σήμερα και θυμίζει κυρίως γαλατικό αστείο παρά πολιτική συνείδηση και γνώση της πραγματικότητας. Μια τέτοια χρήση λέξεων και όρων βλάπτει τους νέους και τους πολίτες. Μαυρίζει την ψύχη και το μυαλό τους. Είναι καιρός να καταλάβει η αντιπολίτευση, αν θέλει να συμβάλλει, στην σωτηρία της χώρας και στην καλύτερη διαπαιδαγώγηση των νέων, ότι πρέπει να χρησιμοποιεί τις λέξεις με την ακριβή έννοια και πάντα σε ισορροπία με την πολιτική πραγματικότητα.

Δημοσθένης Δαββέτας

Jul 102014
 

Η Μεταφυσική του Έρωτα

Πριν λίγες μέρες στην Γάλλια, το κρατικό συμβούλιο δια του εισηγητή του, πρότεινε να γίνει ευθανασία σε ένα τετραπληγικό παρά την αντίθετη άποψη της οικογενείας του. Ανεξάρτητα από την τελική απόφαση, η απόφαση θανάτου «εκ συμπαθείας» (στ’ όνομα της λύπης) κινδυνεύει να μετατρέψει τον γιατρό σε νόμιμο «κατά-συρροή δολοφόνο». Γιατί όμως οδηγήθηκε το κράτος σε μια τέτοια εισήγηση; Ταυτίζοντας την ζωή μόνο με την άμεση ικανοποίηση και ευχαρίστηση θεωρούμε εχθρό τον πόνο ή το τραύμα. Ξεχνούμε όμως ότι αυτό  είναι ο καθρέπτης της συνείδησης μας, είναι ο, τι μας θυμίζει την ουσία της ζωής: την ευλογία να είμαστε εδώ παρόντες, στο θαυμάσιο της ζωής. Ξεχνώντας αυτή την αλήθεια αντιμετωπίζουμε τον Άνθρωπο μόνο ως υλικό που μπορεί κάποιος να το διαχειριστεί τεχνικά. Παραβλέπουμε έτσι το θαύμα της ζωής και την χειριζόμαστε μέσα από ένα τεχνικό κλικ.

Τι γέννησε ένα τέτοιο φαινόμενο; Αυτό γεννήθηκε ως προϊόν νεωτερικής και σύγχρονης (μετανεωτερικής) σκέψης. Ενώ ο Άνθρωπος ως έμβιον ζώον μπορεί να στραφεί σε κάτι άλλο περά από αυτόν τον ίδιο (στο Θεό ή και τα μυρμήγκια κλπ) ή νεωτερική σκέψη του έβαλε στο μυαλό την ιδέα ότι μπορεί να γίνει κυρίαρχος του εαυτού του. Στα πλαίσια, λοιπόν, της αυτό-κυριαρχίας του, ο Άνθρωπος θέλησε να κόψει μόνος του τον ομφάλιο λώρο. Και οδηγήθηκε στην πεποίθηση ότι ως «μοντέρνος» (νεωτερικός) θα ξαναφτιαχτεί από μόνος του. Και ως μετά-μοντέρνος (σύγχρονος) θα καταστραφεί από μόνος του. Στα πλαίσια αυτά σήμερα έφτασε να βλέπει τον εαυτό του μόνο ως υλικό διαχειρίσιμο από την τεχνική. Η άλλοτε σύγκρουση καπιταλισμού-κομμουνισμού έχει πια αντικατασταθεί από άλλες συγκρούσεις: τεχνικισμού (με την λατρεία του κομπιούτερ), του οικολογισμού (με την επιστροφή στην φύση), και του θρησκευτικού φανατισμού (με την συντριβή του ανθρώπινου από την πίστη)

Σε αυτά τα πλαίσια, το χρήμα του καπιταλισμού και η κομμουνιστική ιδεολογία συνυπάρχουν γύρω από την γοητεία της τεχνολογίας. Έτσι, σήμερα ο σημερινός άνθρωπος μοιάζει με ένα είδος χορτοφάγου με Smartphone. Στρέφεται προς το Θεό φοβούμενος την κουλτούρα και την Ιστορία. Ο υπολογισμός και η συγκίνηση συνυπάρχουν επίσης ως ύψιστο μετρό αυτο-κυριαρχίας. Τεχνοκρατία και παθοκεντρισμός ταυτίζονται. Πως μπορούμε να βγούμε από αυτή την πορεία που οδηγεί στην καταστροφή του Άνθρωπου; Μετά την γροθιά του Άουσβιτς και της Φουκουσίμα, μετά την διαπίστωση ότι ο Άνθρωπος, είναι πια ένα συνοθύλευμα, δεν μένει παρά να ενσκύψουμε μέσα στο συνοθύλευμα και να δούμε τι θα μπορούσε να μείνει ακόμα ως ανθρώπινο, ως γνήσια ενέργεια και δύναμη.

Αυτό είναι ο Έρωτας. Ως πράξη, ως στάση ζωής. Ας ξαναβρούμε την ορμή του Έρωτα. Μέσα από αυτόν θα ξανανοίξει το νέο κεφάλαιο της Ιστορίας και της μεταφυσικής.

Δημοσθένης Δαββέτας

Jul 032014
 

Η ανακήρυξη από τους σουνίτες ισλαμιστές(το κίνημα EILL) των περιοχών που ελέγχουν στο Ιράκ ως χαλιφάτου, αλλά και η άφιξη των μαχητών τους στις πόρτες της Βαγδάτης, βάζουν τις βάσεις για γεωπολιτική ανατροπή στη Μέση Ανατολή. Το αμερικάνικο φιάσκο στο Ιράκ, αλλά και η διαμάχη του σιιτικού Ιράν με την σουνιτική Σαουδική Αραβία, δείχνουν ότι η υποσχόμενη σταθερότητα από τις ΗΠΑ στην περιοχή δεν έγινε πράξη και αντί ηρεμίας και ειρήνης η ένταση είναι περισσότερο από ποτέ παρούσα. Η υπόσχεση της πολιτικής ελίτ της Αμερικής ότι μετά τους δίδυμους πύργους δε θα υπήρχε ποτέ ξανά στον πλανήτη ισλαμική τρομοκρατική οργάνωση απέτυχε παταγωδώς: από την Συρία, την Λιβύη, το Σαχέλ, την Νιγηρία, το Ιράκ παντού οι τρομοκράτες ξεφυτρώνουν έχοντας πια στις τάξεις τους και επιπλέον νέους αντάρτες που προέρχονται από τις δυτικές χώρες( κυρίως Γαλλία και Αγγλία).
Ο ισλαμικός φανατισμός, είτε ως εμφύλια διαμάχη που ξεκίνησε από το 632 μ.Χ.(όταν έγινε το ισλαμικό σχίσμα σουνιτών-σιιτών για την διαδοχή του Μωάμεθ), είτε ως πόλεμος εναντίον των «άπιστων» Εβραίων και Χριστιανών, ξεπερνά την ως τώρα πολιτική λογική και γίνεται θρησκευτικό παραλήρημα με ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Απέναντι σε αυτή την επικίνδυνη κατάσταση οι Αμερικάνοι έχουν ανάγκη από συμμάχους στην περιοχή: ή θα συμμαχήσουν (όπως φαίνεται) με το Ιράν στον πόλεμο κατά των Ισλαμιστών(σαν αντάλλαγμα μπορούν να κάνουν στραβά μάτια στη γέννηση της ιρανικής πυρηνικής βόμβας), ή θα αποσυρθούν. Αν γίνει το δεύτερο τότε πάμε για διαμελισμό του Ιράκ: οι Κούρδοι στον Βορρά, οι Άραβες σουνίτες στο κέντρο και οι Σιίτες στα νότια της Βαγδάτης. Βέβαια οι Αμερικάνοι ήδη δείχνουν τέτοιες τάσεις: η διστακτικότητα του Ομπάμα να εμπλακεί ως τώρα σε πολέμους, οφείλεται στην μετατόπιση του αμερικάνικου ενδιαφέροντος για την νοτιοανατολική Ασία και την επεκτατική παρουσία της Κίνας.
Με αυτή τη λογική το Ιράκ βρίσκεται προ διαμελισμού, με τους Κούρδους να δρουν ήδη στην περιοχή του ως αυτόνομοι(έχοντας τον έλεγχο της πλούσιας σε πετρέλαιο πόλης του Κιρκούκ). Αν όμως το μόλις δύο ημερών ανακηρυχθέν «χαλιφάτο-κράτος» των ισλαμιστών του EILL, παραμένει; Κανείς δε θα το ήθελε, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το Ισραήλ. Αυτή η κατάσταση προσθέτει δύο νέα προβλήματα: οι Ευρωπαίοι ισλαμιστές μετά το τέλος του πολέμου όταν επιστρέψουν στις ευρωπαϊκές χώρες της καταγωγής τους μπορούν να γίνουν, όντως καλά προπονημένοι, εν δυνάμει τρομοκράτες. Και ένα δεύτερο: Η ως τώρα εξωτερική πολιτική της Αμερικής, αυτή που στηριζόταν παραδοσιακά στη φιλία με τη Σαουδική Αραβία, δοκιμάζεται τώρα με την ευκαιριακή έστω συμμαχία της με το Ιράν για να αντιμετωπιστούν οι αντάρτες στο Ιράκ.
Πως θα μοιάζει η περιοχή δίχως τον παραδοσιακό «χωροφύλακα» τις ΗΠΑ; Μάλλον διαμελισμένη και με διαρκείς θρησκευτικές συγκρούσεις. Ίσως να είναι ευκαιρία για την Ρωσία και τον Πούτιν να παίξουν πιο ενεργό ρόλο εκεί. Πάντως η απουσία μεγάλων δυνάμεων, η άνοδος των αναπτυσσόμενων χωρών(Ρωσία, Κίνα, Ιαπωνία παλεύουν να κυριαρχήσουν στην Μέση Ανατολή σήμερα), η όλο και πιο δυναμική εμφάνιση των τρομοκρατικών ομάδων, η αμφισβήτηση του κράτους και η ανάπτυξη του Ίντερνετ, οδηγούν σε βέβαιη γεωπολιτική αλλαγή στη Μέση Ανατολή. Όσο η Αμερική αποσύρεται άλλο τόσο είναι σίγουρο ότι η ανακατανομή περιοχών εκεί είναι προ των πυλών.

Δημοσθένης Δαββέτας