Mar 022019
 

Ο ψυχρός τεχνολογικος πόλεμος Κινας Αμερικης .

Μετά την σύλληψη της κόρης( διάδοχος και Κληρονομος) του ιδιοκτήτη του τεχνολογικού κινεζικού γίγαντα Huawei , ο κόσμος των τηλεπικοινωνιών βρίσκεται σ’ενταση. Πίσω όμως από αυτήν την “νομιμοφανή ” σύλληψη κρύβεται ο ψυχρός πόλεμος μεταξύ Τραμπ και Χι ζι Πινγκ για το ποια από τις χώρες τους θαχει την παγκόσμια τεχνολογική υπεροχη.
Κάποτε οι υπερδυνάμεις ανταγωνίζονταν στην αναπτυξη των πυρηνικών πυραύλων η των στρατιωτικών βάσεων. Σήμερα το ισχυρό μπραντιφερ μεταξύ Κίνας κι Αμερικής, Κίνας και Δύσης , μεταξύ άλλων μαίνεται και στα κινητά του διαδυκτιου , εκεί που ο Κινεζικός γίγαντας των τηλεπικοινωνιών Huawei είναι προς το παρόν ο πρωτοπόρος παγκοσμίως. Με την σύλληψη της διαδόχου του Κινεζικού τηλεπικοινωνιακού γίγαντα στον Καναδα,κηρύχτηκε κι επισήμως ο ψυχρός τεχνολογικός πόλεμος .
Όλα γυρίζουν γύρω από την υπεροχη των Κινέζων στα 5G , την νέα γενιά των κινητών . Οι Αμερικανοί φωνάζουν στο όνομα της απειλής ασφαλειας. Λένε ότι Θέλοντας να ελέγξουν αυτές τις υποδομές οι Κινέζοι θα μπορούσαν ν’αποκτησουν ανησυχητικές ικανότητες κατασκοπείας . Θα μπορούσαν να κάνουν σαμποτάζ σε στιγμές έντασης.
Οι Κινέζοι από την μεριά τους φωνάζουν ότι είναι θύμα συνωμοσιας γιατί θέλουν να εμποδιστεί η εξέλιξη τους κι η επιτυχία τους . Ακόμη κι αν υπάρχει μια λογική στις αιτιασεις των Κινέζων , εν τούτοις αυτοί δεν θα πρέπει να εκπλήσσονται . Γιατί το σύστημα διακυβέρνησης τους προκαλεί υποψίες . Δεν μπορούμε ναμαστε μεγαλοεπιχειρηματίες και ταυτόχρονα ναμαστε υπό τον απόλυτο έλεγχο του αυταρχικού κι αντιδημοκρατικού ΚΚ Κίνας. Από μόνο του αυτό προκαλεί δυσπιστία .
Η υπόθεση Huawei σηματοδοτει τα μελλοντικά παιχνίδια της εξουσιας : των εμπορικών και τεχνολογικών μαχών πάντα σε σχέση με την γεωπολιτική . Σηματοδοτει τον μεγάλο ανταγωνισμό Κίνας κι Αμερικής για τον παγκόσμιο έλεγχο και κυριαρχία . Εδώ και λιγο καιρό έχει αλλάξει η πολιτική αντίληψη των πραγμάτων για τις ΗΠΑ. Για πολύ καιρο μαζί με όλες τις Δυτικές χώρες γινόταν λόγος για το αναπτυσσόμενο μοντέλο της Κίνας. Πολλές συζητήσεις , αναλυσεις κι αρθρογραφία έγινε γύρω από αυτό το ζήτημα . Όλα ήταν όμως θεωρητικά . Τώρα που άρχισε να γίνεται αισθητό στην πράξη η κινεζική ηγεμονία σε πολλά επίπεδα , τώρα άρχισαν και τα κρύα ρίγη να διαπερνούν τους Δυτικούς .Αυτοι οι τελευταίοι αρχισαν να καταλαβαίνουν ότι το Πεκίνο κερδίζει όλο και περισσότερα αθλήματα στον παγκόσμιο οικονομικό , γεωπολιτικο κι εν γενει στρατηγικό στίβο να παίρνει όλο και περισσότερα Χρυσα μετάλλια. Το σοκ Huawei και για τους Αμερικανούς αλλά κυρίως και για τους Ευρωπαίους πρέπει να τους ξυπνήσει όσο είναι καιρός . Γιατί για πολλές δεκαετίες έμειναν στην “λογοτεχνική” γοητεία της Κίνας, στην μαγεία της Ανατολής και της φιλοσοφίας της κι αφέθηκαν να ξεπεραστούν σε πολλά βασικά επίπεδα . Όπως κι οι Αμερικανοί είναι καλό που πολλές Ευρωπαϊκές χώρες αντιδρούν πια απέναντι στο Πεκίνο που δεν τηρεί τους κανόνες του παιχνιδιού στην οικονομία , την Δημοκρατία , την σύγχρονη τεχνολογια και την καινοτόμο πρόοδο. Πρέπει η Δύση να δείξει λιγο τα επιστημονικά της δόντια και να επενδύσει στην επιστημονική καινοτομία , σε στρατηγικούς στόχους , σε σύγχρονη τεχνολογια , σε κυβερνοεπενδυσεις και βιομηχανια . Ειδικά η Ευρώπη πρέπει ναχει αυτόνομη πορεία κι ανάπτυξη ώστε , πέρα από την φυσική συμμαχία με την Αμερική , να έχει και την δυνατότητα ανεξάρτητης πορείας στον παγκόσμιο στίβο και τα παγκόσμια συμφέροντα.

Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης Φιλοσοφίας της Τέχνης , ποιητής, εικαστικός.

Mar 022019
 

Ο πόλεμος του Ειρηνικού 

Στον 20ο αιώνα η γεωπολιτική μάχη έγινε με κέντρο τον Ατλαντικό Ωκεανό. Απ’οτι φαίνεται ο γεωπολιτικός πόλεμος στον 21ο αιώνα θα ‘χει κέντρο τον Ειρηνικό Ωκεανό. Είναι προς τα εκεί που χτυπά πλέον η καρδιά του παγκόσμιου καπιταλισμού και της γεωπολιτικής αναμέτρησης. Το μισό περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται εκεί . Επίσης εκεί κινείται το 60% της παγκόσμιας παραγωγής. Και να μην ξεχνάμε τις εντάσεις για την θαλάσσια κυριαρχία στην Νότια Κίνα αλλά και το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας . Η άγρια αντιπαλότητα ΗΠΑ -Κινας οδήγησε τις 21 χώρες του APEC σε μια κοινή δήλωση που μιλά για αδιέξοδο λόγω αυτής της διαμάχης.

Όπως μετά τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο είχαμε τον ψυχρό πόλεμο Ρωσίας-Αμερικής , έτσι και τώρα έχουμε έναν νέο ψυχρό πόλεμο Αμερικής-Κίνας για τον έλεγχο του Ειρηνικού . Ο πόλεμος είναι ολοκληρωτικός . Κι αφορά το εμπόριο( εξαγωγές -εισαγωγές με φορολογικά μέτρα), τις καινοτομίες στην Τεχνολογία ( με την επιθυμία των ΗΠΑ να οδηγήσουν σ’ αποτυχία το νέο φιλόδοξο Κινεζικό πρόγραμμα του «νέου δρόμου του μεταξιού «), την κυριαρχία στο διάστημα , τον κυβερνοχώρο, την τεχνητή νοημοσύνη , την στρατιωτική δύναμη που θέλει από την πλευρά της Αμερικής να προστατεύσει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν , αλλά και την προσπάθεια της αποτροπής της εξαγωγής του κινεζικού μοντέλου πολιτικού αυταρχισμού και κρατικού καπιταλισμού , που απειλεί να επηρεάσει το Πακιστάν , την Σρι Λάνκα, την Καμπότζη, το Λάος, την Βιρμανία η την Ταϊλάνδη , βασικά μέρη γύρω από την θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η Κίνα πήρε αρχικά το προβάδισμα αυτής της πολιτικής λόγω της ξεκάθαρης στρατηγικής της: όλο και μεγαλύτερο μονοπώλιο του ΚΚ στο εσωτερικό της χώρας ( όπως κι αποδεικνύει η σχέση με το Χονγκ Κονγκ περιφρονώντας τις επίσημες συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο) , ένα ψηφιακό σύστημα ελέγχου του πληθυσμού και επιχείρηση γοητείας των παραδοσιακών φίλων των ΗΠΑ. Κλασσικό παράδειγμα οι Φιλιππίνες του Ροντριγκο Ντουτερτε , που υποδέχτηκαν διθυραμβικά τον Κινέζο πρόεδρο γιατί αυτός τους βοήθησε με 24 δις λόγω εκμετάλλευσης πετρελαίου και αερίου .

Βέβαια η Κινεζική οικονομία δεν είναι τόσο ανεπτυγμένη για ν’ αντέξει αυτή την αυτοκρατορική υπερεξαπλωση. Δεν ξέρουμε αν μπορεί ν’ αντέξει μια μετωπική σύγκρουση με την Αμερική.

Από την πλευρά των ΗΠΑ η συνειδητοποίηση της Κινεζικής απειλής τις οδήγησε σε μια σειρά πρώτων , μέτρων. Η αποχώρηση από το σύμφωνο των χωρών του Ειρηνικού , τα προστατευτικά μέτρα , η προσέγγιση με τον Πούτιν η ακόμη το άνοιγμα προς την Βόρεια Κορέα , ναι μεν χτυπούν την Κινα αλλά ταυτόχρονα ζημιώνουν και την παραδοσιακή σχέση τους με φίλους-κλειδιά όπως η Ιαπωνία κι η Νότια Κορέα.

Ο σημερινός πολυπολικός κόσμος κι η αποδυτικοποίηση του διεθνούς συστήματος οδηγούν στο νέο πεδίο μάχης αντίστασης της Κινεζικής κυριαρχίας : στην Ασία. Οι ΗΠΑ προσπαθούν με την σειρά τους να «κλέψουν» παραδοσιακούς φίλους της Κίνας όπως το Βιετνάμ ( σταματούν το εμπάργκο και σ’ αντάλλαγμα έχουν πρόσβαση τα στρατιωτικά τους πλοία στα λιμάνια του) . Όμως το βασικό αντι-κινεζικό μέτωπο είναι η δημιουργία ενός ασιατικού άξονα που στηρίζεται στις Ινδίες , την Ιαπωνία , την Αυστραλία ,την Νεα-Ζηλανδία , την Ινδονησίας και την Μαλαισία. Η Αμερική επενδύει μαζικά στην άμυνα για ν’ αντιμετωπισει την στρατιωτική δύναμη της Κίνας. Ένας εξοπλιστικές ανταγωνισμός βρίσκεται σ’ εξέλιξη στον Ειρηνικό . Κι οι ΗΠΑ καλό θα ήταν να μην ξεχνούν πως σ’ αυτή την μάχη τους, η Ευρώπη είναι σύμμαχος τους . Και θα πρεπε να στηρίζονται και σ’ αυτήν κι όχι να την αποδυναμώνουν.

Mar 022019
 

Η κρίση Γαλλίας Ιταλίας.

Η ξαφνική βίαιη χειροτέρευση των διπλωματικών σχέσεων Γαλλίας με Ιταλία , ανησυχεί την ευρωπαϊκή Ένωση.. Οι δυο αυτές κατ’εξοχην Λατινικές χώρες είχαν πάντοτε μια καλή συνεργασία που μόνο ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος είχε κάποια στιγμή διακόψει. Έχοντας κι οι δυο την ίδια αντίληψη της Ευρώπης και όντας πάντα ένα καλό εργαλείο ενσωμάτωσης των ξένων , συνέργησαν ώστε ναμπουν οι βάσεις της Ενωμένης Ευρώπης . Αν και καποιες φορες ζήλευε η Ιταλία την προνομιούχα σχέση της Γαλλίας με την Γερμανία ,εν τούτοις δεν σταματούσε να επιδιώκει με την σειρά της μια άλλη προνομιούχα σχέση :αυτήν της Γαλλίας με την Ιταλία. Κι όμως αυτή η “Λατινική ” αδελφική προσπάθεια δεν ευωδόθηκε . Κι ακόμη χειρότερα : βρίσκεται στο χειρότερο σημείο της . Ποιες είναι οι αιτίες αυτής της κρίσης;
Τα πρώτα σημάδια ξεκίνησαν με το πρόβλημα της Λιβυης το 2011. Παραδοσιακή Φιλη αυτη της Ρωμης με συμφέροντα οικονομικά και στρατηγικά της Ιταλίας στην μεσογειακή Αφρική , ενοχλήθηκε όταν η Γαλλία πήρε υπό την επίδραση της την Τυνησία κι άρχισε ν’ανακατευεται στην Λιβυη. Η στρατιωτική επέμβαση εκεί του Σαρκοζί δυσαρέστησε τους Ιταλούς.Κι ακόμη περισσότερο ενοχλήθηκε όταν είδε ότι η ηθική ήττα των Γάλλων στην Τυνησία τους έστρεψε ακόμη περισσότερο προς την Λιβυη και την γύρω περιοχή της.
Ένα άλλο πρόβλημα προστριβης μεταξύ Ρώμης και Παρισιού ήταν κι είναι το μεταναστευτικό . Η Γαλλια με φαρισαϊσμους και ακρα ανθρωπιστικούς λόγους στήριζε τους μεταναστες .Ομως υποδεχοταν πολύ λιγους στην χώρα της και οι περισσότεροι πήγαιναν στις Ιταλικες ακτές. Εξ αιτίας μάλιστα αυτού του γεγονότος τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα νίκησαν το 2018 στην Ιταλία. Σαλβινι, Ντι Μαιο αρχισαν να έρχονται σ’αντιθεση με την γενική γραμμή της ΕΕ.
Επίσης άλλο πρόβλημα ήταν το γεγονός ότι ενώ το ιταλικό οικονομικό γκρουπ Fincantieri είχε πάρει το 51% μιας τεράστιας επιχείρησης μετάλλων και συγχρονης τεχνολογιας στην Γαλλια, ο Μακρον αθέτησε την συμφωνία από φόβο μήπως οι Ιταλοί δώσουν μυστικά των ερευνών της επιχείρησης στους Κινέζους . Αυτή η υπαναχώρηση θεωρήθηκε ελλειψη εμπιστοσύνης από τους Ιταλούς .
Και βέβαια μέσα σ’ολ’αυτα που αναφέρθηκαν πρέπει να προστεθεί και το πρόβλημα της τρομοκρατίας . Ας μην ξεχνάμε ότι από το 1969 ως το 1982 τουλάχιστον καμμία δεκαριά Ιταλοί τρομοκράτες πουχαν σχέση με τις Ερυθρες Ταξιαρχίες βρήκαν καταφύγιο κι άσυλο στην Γαλλία, παρά τα επανειλλημένα αιτήματα της Ιταλικής δικαιοσύνης για παράδοση τους.Παροτι δε πολλοί από αυτούς τους τρομοκράτες καταδικάστηκαν ερήμην από τα ιταλικά δικαστήρια η Γαλλική κυβέρνηση δεν τους παρέδωσε .
Δίχως βέβαια να ξεχάσαμε και το ότι προσφάτως ο Σαλβινι εκφράστηκε άσχημα για τον Μακρον τον οποίο χαρακτήρισε “υποκριτή” για το μεταναστευτικό αλλά και τον κατηγόρησε για βάρβαρες μεθόδους εναντίον των κίτρινων γιλεκων τα οποία η ιταλική κυβέρνηση βλέπει με συμπάθεια.
Παρ’ολες όμως τις προαναφερθείσες αιτίες τριβής Ιταλία και Γαλλία , δυο κατ’εξοχην Λατινογενεις χώρες , έχουν κάθε συμφερον να τα βρουν μεταξύ τους.Οι κοινές τους ρίζες και το αλληλέγγυο μέλλον τους τος υποχρεώνουν να βάλουν νέα θεμέλια στην Φιλια τους και έτσι να συμβάλλουν με το πλούσιο πολιτισμικό και ιστορικό τους υπόβαθρο στην τόσο αναγκαία , ισως περισσότερο από ποτε , Ευρωπαϊκή ανανέωση. Αλλωστε οι επερχόμενες και τόσο αναμενόμενες ευρωεκλογές είναι πεδίο σημαντικών πολιτικών ζυμώσεων και αναγκαίων συμμαχιών . Θα φανεί λοιπόν εδώ ο βαθμός πολιτικής ωριμότητας Γαλλίας κι Ιταλίας.

Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης Φιλοσοφίας της Τέχνης , ποιητής, εικαστικός.

Mar 022019
 

Η συλλογική Ηθική ως βάση της οικονομικής Ανάπτυξης

Aκούμε γύρω μας συνέχεια ότι δεν υπάρχει οικονομική ανάπτυξη γιατί δεν υπάρχουν αρκετές επενδύσεις , υπάρχει λίγη εργασία και βέβαια υπάρχει κι έλλειψη τεχνολογικής καινοτομίας. Συμφωνούμε όλοι ότι είναι σωστές τέτοιες θέσεις. Φτάνει όμως αυτή η ανάλυση για να δείξει το βάθος του προβλήματος; Φτάνουν οι αποφάσεις επιχειρηματιών κι επιχειρήσεων, νοικοκυριών, αλλά και δημοσίων φορέων , δίχως να γίνει λόγος για ποιότητα των θεσμών , επίπεδο εμπιστοσύνης, συμμετοχική διάθεση, πολιτισμικές αξίες , ώστε να μπει σε ρυθμό ανάπτυξης μια χώρα ; Γιατί η καρδιά μιας αναπτυξιακής πορείας ενός έθνους είναι κυρίως η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΗΘΙΚΗ.

Μεγάλοι οικονομολόγοι όπως μεταξύ άλλων οι Εντμουντ Φελπς, Σερζ-Κριστόφ Κολμ, εδώ και πολλά χρόνια επιμένουν στην μεγάλη αξία της Συλλογικής Ηθικής , στην δυναμική της Ανάπτυξης. Πως μπορεί να γίνει αυτό;

Η ανάπτυξη είναι ένα φαινόμενο όπου το κεφάλαιο , η ποιότητα εργασίας κι η τεχνική πρόοδος δείχνουν τ’ αποτελέσματα τους μακροπρόθεσμα. Γιατί είναι προϊόν συμπεριφοράς των οικονομικών πρωταγωνιστών σε μεγάλες χρονικές περιόδους . Η ανάπτυξη είναι προϊόν συνεργασίας γενεών . Στην γενική λειτουργία της οικονομίας υπάρχουν στιγμές όπου απέναντι σε μεγάλα σοκ ( κρίση τραπεζών , χρηματιστηρίου η πιστωτική κρίση ) οι πολίτες αδυνατούν να πάρουν σωστές αποφάσεις λόγω ελλείψεων ισορροπίας μεταξύ των ανωτέρω προαναφερθέντων παραγόντων ( κεφάλαιο , ποιότητα εργασίας , τεχνική πρόοδος). Η ισορροπία μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν υπάρχει η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Είναι αυτή η τελευταία που μπορεί να λειτουργήσει ως «διαιτητής» ώστε οι κοινές αξίες να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της κρίσης. Δεν πρέπει να παγιδευτεί μια χώρα στην λογική ότι μόνο η ιδιωτική «τρέλα» μπορεί να λειτουργήσει στην οικονομία των αγορών . Λάθος μεγάλο! Μαζί με την ιδιωτική πρωτοβουλία η συλλογική ηθική συντελεί καθοριστικά στην οικονομική Ανάπτυξη . Άλλωστε αυτό επιβεβαιώνεται κι από τις στατιστικές διαφθοράς που υπάρχουν σε διαφορετικές χώρες . Όπου υπάρχει μεγάλη διαφθορά η ανάπτυξη όλο και μικραίνει . Αντιθέτως όπου υπάρχει μικρότερη διαφθορά υπάρχει και μεγαλύτερη ανάπτυξη. Κοντολογίς, το Ηθικό κεφάλαιο μιας χώρας είναι αναλόγως καθοριστικό όπως και οι επενδύσεις , η ποιότητα της εργασίας κι η τεχνική πρόοδος . Και τα τέσσερα από κοινού μπορούν να γίνουν η βάση της οικονομικής ανάπτυξης ενός έθνους. Πρόσφατα σε μια στατιστική ο Γάλλος οικονομολόγος Ζαν -Φιλιπ Βανσεν έδειξε ότι μια μείωση της τάξεως του 20% του Ηθικού κεφαλαίου στην Γαλλία, τα τελευταία είκοσι χρόνια , συνέβαλε στην κατά 0,45% μείωση του ποσοστού ανάπτυξης τις τελευταίες δεκαετίες στην Γαλλία. Απ’ όλα τα προειπωθέντα λοιπόν γίνεται κατανοητό ότι η ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΗΘΙΚΗ και πτώση η παρακμή των πολιτισμικών αξιών , στοιχίζει ακριβά στην ανάπτυξη . Εδώ όμως να τονίσω το εξής : δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση αυτού που ονομάζω εδώ Συλλογική ηθική με ηθικό «πληθωρισμό» η νομική ηθικολογία . Γιατί τότε χάνεται η ικανότητα των ατόμων να λειτουργήσουν συνειδητά μέσα στην συλλογικότητα και να συμβάλλουν στην παραγωγή ενός ήθους , ικανού να βοηθήσει καθοριστικά στην ταυτότητα του πολίτη και κατ’ επέκταση στην συλλογική συνείδηση αποφάσεων που προέρχονται με βάση τις κοινά διαμορφωμένες αξίες κι όχι τις εκ των άνω ξένες προς την κοινή ηθική των πολιτών αποφάσεις. Προς αυτή την πορεία πρέπει να πορευτούμε για να έχουμε μακροχρόνια σταθερή ευημερία κι ανάπτυξη , συλλογική οικονομική και κοινωνική ευδαιμονία για να χρησιμοποιήσω τις έννοιες του Αριστοτέλη.

Δημοσθένης Δαββετας
Καθηγητης φιλοσοφίας της τέχνης , ποιητής, εικαστικός.